Graniet onderhouden en schoonmaken: wat werkt en wat je moet vermijden

Graniet is een van de hardste natuurstenen die er is. Een granieten vensterbank of vloer gaat decennia mee en is nauwelijks kapot te krijgen door dagelijks gebruik. Toch zien we regelmatig graniet dat dof is geworden, kringen vertoont of vlekkerig oogt — en bijna altijd komt dat door het onderhoud, niet door de steen.

Graniet is namelijk hard, maar niet onverwoestbaar. Het is licht poreus en gevoelig voor zuur. Dat betekent dat een deel van de middelen die je voor keramiek gebruikt hier juist schade aanricht.

Dagelijks onderhoud: minder is meer

Voor het normale schoonmaakwerk heb je weinig nodig. Veeg of stofzuig eerst droog — zand en gruis werken als schuurpapier en veroorzaken op een gepolijst oppervlak fijne krasjes die het licht anders weerkaatsen.

Dweil daarna met lauw water en een pH-neutraal reinigingsmiddel dat geschikt is voor natuursteen. Gebruik weinig water en droog na met een zachte doek. Vooral bij donker graniet zoals Absolute Black zijn opgedroogde waterdruppels goed zichtbaar.

Is groene zeep goed voor graniet?

Nee. Dit is de meest gestelde vraag en het antwoord is duidelijker dan bij keramiek. Groene zeep laat een vettige film achter. Op keramiek is dat vervelend maar oppervlakkig; op graniet trekt het deels in de poriën van de steen.

Het gevolg is een laag die vuil vasthoudt en die je met gewoon dweilen niet meer weg krijgt. Na verloop van tijd oogt de vloer grauw en dof, en is er een intensieve reiniging nodig om de zeep eruit te halen.

Hetzelfde geldt voor allesreinigers met zeep of olie, en voor producten met glansmiddel. Wat er "glans" op de verpakking heeft staan, laat vrijwel altijd iets achter.

Wat je nooit op graniet gebruikt

• Azijn, citroenzuur en schoonmaakazijn. Zuur tast de mineralen in natuursteen aan. Bij graniet gaat dat langzamer dan bij marmer, maar het gebeurt — en het resultaat is een matte, ruwe plek die niet meer weggaat.
• Ontkalkers en kalkoplossers. Zelfde probleem. Ook als de fles zegt dat hij voor de badkamer is.
• Bleek en chloor. Kan verkleuring geven, vooral bij gekleurd graniet.
• Schuurmiddelen, schuursponsjes en staalwol. Krassen het oppervlak; op gepolijst graniet direct zichtbaar.
• Groene aanslagreiniger voor buiten. Te agressief voor binnenvloeren en voegen.
• Stoomreinigers. De combinatie van hitte en vocht kan de verzegeling aantasten.

Vlekken verwijderen

De aanpak hangt af van het soort vlek, omdat graniet licht poreus is en vlekken ín de steen kunnen trekken in plaats van erop te blijven liggen.

Vet en olie — dep zo snel mogelijk op, wrijf niet. Gebruik daarna een alkalische reiniger voor natuursteen. Zit de vlek er al langer in, dan werkt een kompres: meng een absorberend middel tot een pasta, breng die op de vlek aan, dek af met folie en laat een nacht staan. Het trekt de olie omhoog uit de steen.

Wijn, koffie en thee — direct opnemen met keukenpapier en naspoelen met lauw water. Blijft er verkleuring achter, gebruik dan een vlekverwijderaar voor natuursteen. Geen azijn, hoe verleidelijk ook.

Kalkaanslag — dit is lastig, want het gebruikelijke middel tegen kalk is zuur en dat mag niet. Gebruik een kalkverwijderaar die expliciet geschikt is voor natuursteen, of voorkom het probleem door na te drogen.

Doffe plekken zonder duidelijke oorzaak — meestal opgebouwde zeepresten. Ontvetten met een natuursteenreiniger en goed naspoelen; soms twee of drie keer voordat de glans terug is.

Impregneren: wanneer is het nodig?

Een impregneermiddel trekt in de steen en maakt de poriën waterafstotend. Het verandert niets aan het uiterlijk (bij een kleurloze variant) maar geeft je tijd: een gemorste vlek blijft langer aan de oppervlakte staan zodat je hem kunt opnemen voordat hij intrekt.

Voor graniet is impregneren zinvol bij:

• Gezoete of geborstelde afwerking — die is opener dan gepolijst en neemt sneller op.
• Keuken en eetruimte, waar vet en wijn dagelijks risico vormen.
• Lichte granietsoorten, waarbij vlekken meer opvallen.
• Buitentoepassingen zoals raamdorpels, waar regen en vuil samenkomen.

Bij gepolijst zwart graniet binnenshuis is het meestal niet nodig — het oppervlak is dan al vrijwel gesloten.

Je kiest tussen een kleurloze impregneer, die het uiterlijk ongemoeid laat, en een kleurverdiepende impregneer, die de tekening en de kleur intenser maakt — het effect dat je ziet wanneer natte steen droogt en de kleur weer wegtrekt. Test die tweede altijd eerst op een onopvallende plek of een restant, want het is niet terug te draaien.

Belangrijk: impregneer nooit een vuile of vette ondergrond. Reinig en ontvet eerst grondig en laat volledig drogen, anders sluit je de vervuiling in.

Graniet buiten: dorpels en raamdorpels

Buiten heeft graniet met andere zaken te maken: regen, vorst, groene aanslag en strooizout. De steen zelf is vorstbestendig, maar er zijn twee aandachtspunten.

Groene aanslag ontstaat op noordkanten en plekken die traag opdrogen. Gebruik een aanslagreiniger die geschikt is voor natuursteen — niet elk terrasproduct is dat — en spoel goed na.

Strooizout is agressiever dan mensen denken. Het kan zoutuitbloei veroorzaken: witte kristallen die vanuit de steen naar buiten komen. Veeg zout weg zodra het kan en spoel in het voorjaar goed na.

Bekijk ook onze uitleg over hardsteen buiten, waarin staat waarom een dorpel op vol mortelbed moet liggen.

Verschil met andere natuursteen

Graniet is aanzienlijk harder en minder zuurgevoelig dan marmer — op marmer laat een druppel citroensap binnen minuten een matte plek achter, bij graniet duurt dat veel langer. Toch geldt bij beide dezelfde regel: geen zuur.

Hardsteen (Belgisch of Chinees) is kalksteen en dus wél sterk zuurgevoelig. Wat op graniet net kan, kan daar niet.

Basalt is vulkanisch gesteente met een dichte structuur, vergelijkbaar met graniet qua onderhoud, maar door de donkere kleur zijn kalksporen sneller zichtbaar.

De volledige uitleg per steensoort staat in onze gids voor onderhoud van natuursteen.

Welke producten gebruik je?

Voor natuursteen werken we met twee lijnen: Faber Tile & Stone Care en Moeller Stone Care. Beide bevatten reinigers, ontvetters, impregneermiddelen en vlekverwijderaars die specifiek op steen zijn afgestemd. Het volledige assortiment vind je bij onderhoudsmiddelen.

Twijfel je welk middel bij jouw steensoort en afwerking past? Kom langs in onze showroom in Montfoort — neem als het kan een foto of een restant mee.

Kort samengevat

Graniet vraagt weinig, maar wel het juiste. Veeg droog voor je dweilt, gebruik een pH-neutrale natuursteenreiniger zonder zeep, blijf van azijn en ontkalkers af, en dep vlekken op in plaats van ze uit te wrijven. Bij een gezoete of geborstelde afwerking is impregneren de moeite waard. Doe je dat, dan blijft graniet er letterlijk decennia goed uitzien.

Op zoek naar graniet? Bekijk onze vensterbanken in Absolute Black en Steel Grey of de natuurstenen dorpels.