Keramische tegels impregneren: wanneer wel, wanneer niet en hoe
"Moet ik mijn nieuwe tegels impregneren?" is een van de vragen die we het vaakst krijgen. Bij keramische tegels is het antwoord meestal nee. Geglazuurd keramiek en modern porcellanato zijn zo dicht dat een impregneermiddel er niet in kan trekken. Er zijn wel uitzonderingen: ongeglazuurde tegels, gepolijst of gelapt porcellanato en de voegen. In dit artikel lees je hoe je bepaalt wat jouw tegel nodig heeft, en hoe je het aanpakt als impregneren wél zinvol is.
Kort antwoord per type keramische tegel
| Type tegel | Impregneren? | Toelichting |
|---|---|---|
| Geglazuurde wand- en vloertegel | Nee | Het glazuur is al een gesloten laag. Een impregneermiddel blijft erop liggen en geeft strepen. |
| Mat of natuurlijk porcellanato (gerectificeerd) | Meestal niet | Wateropname onder 0,5%: vrijwel dicht. |
| Gepolijst of gelapt porcellanato | Vaak wel | Door het polijsten komen micro-poriën open te liggen die vlekgevoelig kunnen zijn. |
| Ongeglazuurde keramiek (doorgekleurd, rustiek) | Ja, aan te raden | Geen beschermende toplaag; vet en vuil kunnen intrekken. |
| Plavuizen en terracotta | Ja | Poreus en sterk zuigend. |
| Cementvoegen | Aan te raden in keuken en douche | Voegen nemen vocht en vuil op, ook als de tegel dat niet doet. |
Wat doet impregneren eigenlijk?
Een impregneermiddel trekt in het materiaal en maakt de poriën van binnenuit water- en vuilafstotend. Het is geen laklaag: het oppervlak ziet er (bij een kleurloze variant) hetzelfde uit en blijft dampopen. Het voordeel is tijd. Een gemorste vlek blijft langer bovenop staan, zodat je hem kunt opnemen voordat hij intrekt.
Impregneren werkt dus alleen op materiaal dat poreus is. Waar niets in kan trekken, heeft het geen zin.
Hoe poreus is mijn tegel? Wateropname uitgelegd
Keramische tegels worden ingedeeld naar wateropname volgens de Europese norm EN 14411. Die waarde staat vaak op de verpakking of in de productspecificaties.
| Klasse | Wateropname | Wat is het? |
|---|---|---|
| BIa | ≤ 0,5% | Porcellanato / porseleinsteen: zeer dicht |
| BIb | 0,5 – 3% | Dichte vloertegel (gres) |
| BIIa / BIIb | 3 – 10% | Middelmatig poreus |
| BIII | > 10% | Wandtegel met poreuze scherf (altijd geglazuurd) |
Bij een wandtegel uit klasse BIII zegt de hoge wateropname niets over het onderhoud: de zichtkant is geglazuurd en dus gesloten. Belangrijk is of het oppervlak open is.
De waterdruppeltest
Twijfel je? Druppel wat water op een onopvallende plek, of op een restant, en wacht tien minuten.
- De plek wordt donkerder of de druppel trekt weg: de tegel neemt vocht op. Impregneren is zinvol.
- De druppel blijft staan en de kleur verandert niet: de tegel is dicht genoeg. Impregneren hoeft niet.
Doe dezelfde test met een druppel olie als je tegels in de keuken liggen. Vet trekt soms in waar water het niet doet.
Ongeglazuurde tegels impregneren
Ongeglazuurde, doorgekleurde tegels hebben geen beschermende toplaag. Denk aan rustieke tegels, sommige cementlook- en terracottatinten en veel klassieke 10x10 en 20x20 tegels. Zonder bescherming zie je vooral in keukens en hallen snel donkere looppaden en vetvlekken.
Zo pak je het aan:
- Cementsluier eerst verwijderen. Na het voegen blijft er een dunne cementfilm achter. Verwijder die met een cementsluierverwijderaar, anders sluit je hem in. Lees meer in cementsluier verwijderen.
- Goed laten drogen. Reken op 24 tot 48 uur. Vocht in de tegel blokkeert het impregneermiddel.
- Testen. Probeer het middel eerst op een restant, zeker als je een kleurverdiepende variant gebruikt.
- Aanbrengen. Breng het middel gelijkmatig aan met kwast, vachtroller of lagedrukspuit. Werk in banen en houd een natte rand aan.
- Laten intrekken en overschot afnemen. Na de inwerktijd neem je alles wat niet is ingetrokken af met een schone doek. Opgedroogd overschot geeft een plakkerige, glimmende film.
- Laten uitharden. Belast de vloer niet en dweil niet voordat de uithardingstijd op de verpakking is verstreken.
Bij nieuwe ongeglazuurde tegels of plavuizen kun je vóór het voegen een eerste keer impregneren. Dan trekt het voegmiddel minder in het oppervlak en is het voegwerk makkelijker schoon te maken.
Gepolijst en gelapt porcellanato
Hoogglans (gepolijst) of zijdeglans (gelapt) porcellanato ziet er gesloten uit, maar door het polijsten komen er minuscule poriën aan het oppervlak. Daarin kunnen vlekken van koffie, wijn of viltstift blijven zitten. Veel fabrikanten behandelen deze tegels al in de fabriek. Doe de druppeltest: trekt een vlek in, dan is een impregneermiddel dat geschikt is voor gepolijst porcellanato verstandig.
Voegen impregneren
Ook als de tegel zelf dicht is, zijn cementvoegen dat niet. Juist in een keuken, inloopdouche of op een lichte vloer worden voegen snel grauw. Een voegimpregneer maakt ze vuil- en waterafstotend en voorkomt verkleuring. Dit is in de praktijk vaak de nuttigste vorm van "keramische tegels impregneren". Kies je liever voor een voeg die geen onderhoud vraagt? Dan is een epoxyvoeg een optie. Lees meer in voegmiddel kiezen.
Keramiek schoonhouden zonder impregneren
- Dagelijks of wekelijks: eerst stofzuigen of vegen, daarna dweilen met lauw water en een pH-neutraal reinigingsmiddel. Bekijk onze onderhoudsmiddelen voor keramiek.
- Geen groene zeep op mat porcellanato. Die laat een vettige film achter waar vuil aan blijft hangen. Daardoor oogt een vloer na verloop van tijd dof en vlekkerig.
- Vlekken direct opnemen. Op dicht keramiek hebben ze weinig kans om in te trekken.
- Buiten: keramische terrastegels krijgen veel minder aanslag dan beton. Een voorjaarsbeurt is meestal genoeg.
Uitgebreide tips staan in keramische tegels schoonmaken en onderhouden.
Veelgestelde vragen
Moet je nieuwe keramische vloertegels impregneren?
Meestal niet. Geglazuurde tegels en mat porcellanato zijn dicht. Impregneer alleen als de waterdruppeltest laat zien dat de tegel vocht opneemt, of als het om ongeglazuurde of gepolijste tegels gaat. De voegen kun je wel behandelen.
Hoe weet je of een tegel geglazuurd is?
Bekijk de zijkant of een zaagsnede. Heeft de bovenkant een dunne, afwijkende laag, dan is de tegel geglazuurd. Is de kleur door en door hetzelfde, dan is hij doorgekleurd. Die kan zowel geglazuurd als ongeglazuurd zijn: de druppeltest geeft dan uitsluitsel.
Hoe vaak moet je ongeglazuurde tegels impregneren?
Meestal elke drie tot vijf jaar, sneller op plekken met veel loop. Doe de druppeltest: trekt water weer in, dan is het tijd.
Kun je impregneermiddel van geglazuurde tegels afhalen?
Ja, met een intensieve reiniger of een speciale verwijderaar. Werk het oppervlak daarna goed na met schoon water.
Welk impregneermiddel gebruik je voor keramiek?
Voor keramiek een kleurloos, op water of oplosmiddel gebaseerd middel dat geschikt is voor (ongeglazuurd) keramiek, zoals de Faber kleurloze impregneer. Het complete aanbod staat bij impregneren.
Samengevat
- Geglazuurd keramiek: niet impregneren, wel goed schoonhouden.
- Mat porcellanato: meestal niet nodig.
- Gepolijst porcellanato: doe de druppeltest. Vaak verstandig.
- Ongeglazuurde keramiek en plavuizen: wel impregneren, en elke paar jaar herhalen.
- Voegen: in keuken en douche zinvol.
Gaat het om natuursteen, terrastegels of ben je nog niet zeker? Lees dan tegels impregneren: welke wel en welke niet. Of neem een tegel mee naar onze showroom in Montfoort. Dan doen we de test samen.